วิตามินอี/ โทโคเฟอรอล

วิตามินอีเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ที่สำคัญต่อการทำงานของหัวใจ การไหลเวียนโลหิตและบำรุงผิว แม้ว่าเป็นวิตามินที่ละลายไขมัน แต่มักสะสมในร่างกายระยะเวลาสั้น ๆ จึงต้องได้รับเป็นประจำ

หน้าที่สำคัญ วิตามินอีเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ดีช่วยปกป้องร่างกายจากอนุมูลอิสระ ซึ่งทำลายเซลล์และเร่งกระบวนการแก่วิตามินอียังป้องการแข็งตัวของเลือดช่วยทำลายลิ่มเลือดในเส้นเลือด ป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ วิตามินอีช่วยในการะบวนการเผาผลาญอาการให้ได้พลังงาน บำรุงร่างกายควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย ป้องกันการร้อนวูบวาบในสตรีวัยหมดประจำเดือน แ ละช่วยให้การทำงานของวิตามินเอมีประสิทธิภาพสูงขึ้นด้วย

อาการขาดสารอาหาร

· ฟกซ้ำได้ง่าย

· –แผลหายช้า

· –ความต้องการทางเพศลดลง

· –เหนื่อยล้ามากหลังออกกำลังกาย

· –เส้นเลือดดำขอด

เพื่อการรักษาโรค

· การติดเชื้อ วิตามินอีช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้ร่างกายพร้อมต่อสู้กับการติดเชื้อ

· หัวใจและการไหลเวียนเลือด ศึกษาพบว่าวิตามินอีช่วยดูแลหัวใจและหลอดเลือดให้ปกติ และช่วยลดอาการเส้นเลือดดำขอด

· ผิวหนัง วิตามินอีเร่งให้แผลหายเร็วและป้องกันการเกิดแผลเป็น การมีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระของวิตามินอี ช่วยดูแลผิวให้มีสุขภาพดีและดูอ่อนวัย

· ตาและการมองเห็น วิตามินอีช่วยป้องกันการเกิดต้อกระจก และการเสื่อมของตามเมื่ออายุเพิ่มขึ้น

· การมีบุตร วิตามินอีได้ชื่อว่าเป็น”วิตามินต้านหมัน” ชวยเพิ่มจำนวนตัวอสุจิในเพศชาย

ผลิตภัณฑ์เสริม พบวิตามินอีในอาหารแทบทุกชนิดจึงพบการขาดวิตามินชนิดนี้น้อย ยาเม็ดวิตามินรวมมีวิตามีน อี ปริมาณ 10 มิลลิกรัมต่อเม็ด แต่หากจะกินถึง 1,000 มิลลิกรัมต่อวันต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

สตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร สตรีที่กินยาเม็ดคุมกำเนิด หรือสตรีวัยหมดประจำเดือน ควรได้รีบวิตามินอีมากกว่าปกติ ผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือดก็ควรเสริมวิตามินอีเช่นกัน วิตามินอีทำงานร่วมกับวิตามินซีและซีลีเนียม แต่การได้รับเหล็กจำนวนมากจะลดการดูดซึมวิตามินอี

ข้อควรระวัง หากคุณกำลังใช้ยาป้องกันการเกิดลิ่มเลือดในเส้นเลือด หรือภาวะเบาหวาน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสริมวิตามินอี และการใช้ในปริมาณสูงต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

ปริมาณที่แนะนำต่อวันสำหรับผู้ใหญ่ 10 มิลลิกรัม

หน้าที่หลัก

· ต้านอนุมูลอิสระ

· ช่วยให้ผิวมีสุขภาพดีและดูอ่อนเยาว์

· จำเป็นสำหรับการมีบุตร

· ช่วยบรรเทาอาการ

· ในสตรีวัยหมดประจำเดือน

· ดูแลสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด

แหล่งสารอาหาร วิตามินอีพบในอาหารหลายชนิด เมล็ดทานตะวัน 1 กำมือก็เพียงพอต่อความต้องการใน 1 วัน

การปรุงด้วยความร้อนทำลายวิตามินอีในอาหารไป 1 ใน 3 และการแช่แข็งก็ทำลายวิตามินอีถึงร้อยละ 80

· น้ำมันจมูกข้าวสาลี

· น้ำมันเมล็ดทานตะวัน

· อัลมอนด์

· เมล็ดสน

· เนยถั่วลิสง

· มันเทศ

· หน่อไม้ฝรั่ง

· ปวยเล้ง

· อโวกาโด

วิตามินและการมีสุขภาพดีเป็นที่กล่าวกันมานาน ส่วนวิตามินกับเรื่องความสวยงามมีการศึกษาวิจัยและมีหลักฐานที่ชัดเจนว่า การใช้วิตามินในปริมาณที่เหมาะสม จะช่วยป้องกันและซ่อมแซมการสึกหรอของเส้นผม ผิว และเล็บได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งวิตามินช่วยป้องกัน ช่วยยืดเวลาและยับยั้งการเสื่อมสภาพของผิว ช่วยชลอความแก่ ช่วยลดการเกิดริ้วรอยตีนกา วิตามินที่เป็นส่วนผสมในครีมและโลชั่นทาผิวจะช่วยเพิ่มความชุ่มชื่นในการบำรุงผิว ซึ่งเป็นคุณสมบัติตามธรรมชาติของวิตามินเอง วิตามินที่เป็นที่นิยมใช้กันมากในเครื่องสำอางได้แก่ วิตามินอี,เอ,ซี,แพนทีนอล(provitamin B5) และอนุพันธ์ของแพนทีนอล วิตามินที่กล่าวมานี้ มีคุณสมบัติแทรกซึมลงไปในผิวหนัง แพนทีนอลและวิตามินอี จะแทรกซึมลงไปในเส้นผมและเล็บได้ เมื่อใช้ในปริมาณที่พอเหมาะและมีความปลอดภัยสูง ไม่มีผลข้างเคียงจากการใช้ ในเรื่องของผิววิตามินอี จะมีบทบาทและคุณบัติหลายอย่างที่เป็นประโยชน์ต่อผิว จึงเป็นที่นิยมใช้เป็นส่วนผสมในเครื่องสำอาง จากการศึกษาอย่างกว้างขวาง สรุปผลว่า วิตามินอี นอกจากจะเป็นสารบำรุงทำให้ผิวชุ่มชื้นแล้ว ในรูปของเอสเตอร์จะช่วยลดการอักเสบของผิวและช่วยป้องกันอันตรายที่เกิดจากรังสีอุลตร้าไวโอเล็ต ในธรรมชาติวิตามินอีจะอยู่ในรูป tocopherol โดยตำแหน่ง อัลฟ่า tocopherol จะให้คุณสมบัติทางชีววิทยาสูงสุด คือมีประสิทธิภาพสูงสุด วิตามินอีในรูปที่ไม่ได้เป็นเอสเตอร์ จะพบใน wheat germ oil และน้ำมันจากพืชอื่น ๆ และมีคุณสมบัติเป็น antioxidant วิตามินอีในรูปของวิตามินอีอะซีเตต มีคุณสมบัติดีที่สุดในการรักษาอาการขาดวิตามินอีโดยการกินทั้งนี้เพราะวิตามินอีอะซีเตต มีความคงสภาพต่อการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชั่นได้ดีกว่าวิตามินอีแบบอิสระ ในทางเครื่องสำอางวิตามินอีนิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย สามารถดูดซึมเข้าสู่ผิวหนังได้ทั้งรูปที่เป็นแอลกอฮอล์ และอะซีเตต วิตามินอีอะซีเตตในปริมาณสูง จะพบบริเวณชั้น stratum corneum และบริเวณชั้นของผิวหนัง สำหรับเส้นผมวิตามินอีจะถูกดูดซึมโดยตรงบริเวณ hair cortex
วิตามินอีและอนุพันธ์ของวิตามินอี มีคุณสมบัติ antioxidant ซึ่งจะไป neutralized การเกิด free radicals โดยการไปเพิ่ม electrons ใน cell membranes ดังนั้นวิตามินอีเป็นสิ่งสำคัญในการดูแลรักษาผิว มีการศึกษาวิจัยที่ชี้ให้เห็นว่าวิตามินอี ช่วยลด psoriasis erythema และช่วยลดการเสี่ยงการเกิดมะเร็งผิวหนัง ช่วยรักษาแผลเป็น และช่วยลดริ้วรอยบนผิว

นอกจากนี้อนุพัธ์ของวิตามินอี เช่น alpha tocopherol acetate มีคุณสมบัติในการเกิด free radical ซึ่งจะไปทำลาย DNA ในผลิตภัณฑ์บำรุงผิวทั้งครีมและโลชั่นบำรุงผิว จะนิยมใช้ alpha tocopherol acetate มากกว่าส่วนผสมของ alpha tocopherol, beta tocopherol, gamma tocopherol และ delta tocopherol ซึ่งส่วนผสมของอนุพันธ์ tocopherol ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง เช่น โลชั่นบำรุงผิวจะใช้ร่วมกับวิตามินอีในระดับความเข้มข้นสูงตั้งแต่ 5% ขึ้นไป

การศึกษาทางด้านคลีนิก (Vitamin E clinical Studied) พบว่าในการใช้วิตามินอีสามารถดูดซึมทางผิวหนังโดยไม่ต้องถูกเปลี่ยนเป็น free alpha tocopherolในการศึกษาประสิทธิภาพของครีมที่มีส่วนผสมของวิตามินอีในผู้หญิงจำนวน 20 คน อายุระหว่าง 42-64 ปี พบว่า ครึ่งหนึ่งของจำนวนผู้ทดสอบที่ใช้ครีมมีส่วนผสมของวิตามินอี ทาบริเวณ eyelid เทียบกับครีมที่ไม่มีส่วนผสมของวิตามินอี พบว่าช่วยทำให้ผิวเรียบและลดริ้วรอย

วิตามินอีจำแนกตามคุณสมบัติได้ดังนี้

1.การเป็นสาร antioxidant วิตามินอีเป็นสาร antioxidant ได้เพราะสามารถยับยั้งปฏิกิริยาออกซิเดชั่นของ lipid ชนิดไม่อิ่มตัว (lipid peroxides) ในผิวหนังได้ ทั้งนี้เพราะเยื่อบุเซลล์ (cell membrane) ประกอบด้วย phospholipid ซึ่งส่วนใหญ่เป็น lipid ชนิดไม่อิ่มตัวสามารถเกิด lipid peroxides ได้ และมีผลต่อความแก่ก่อนวัยของผิว เมื่อเกิดปฏิกิริยา lipid peroxides จะได้ malondialdehyde (MDA) ซึ่ง MDA จะทำปฏิกิริยา cross-link กับสารคอลลาเจน ทำให้ปริมาณ soluble collagen ลดลง และ insoluble collagen เพิ่มมากขึ้น ทำให้ความยืดหยุ่นของผิวลดลง จากการทดลองในหนูไม่มีขน (hairless mice) พบว่ามิตาวิตามินอีอะซีเตต ในปริมาณ 5% จะช่วยลดการเกิด MDA ลงไป 40-80% ต่อมามีการทดลองในคน ผลการทดลองสนับสนุนคุณสมบัติวิตามินอีและอนุพันธ์ของวิตามินอี ว่าสามารถช่วยลดความชราภาพของผิว เนื่องจากป้องกันการเกิด free radical และยับยั้งการเกิด lipid peroxidation ให้ลดลง วิตามินอีจึงมีบทบาทสำคัญในการป้องกันการเกิด free radical และยับยั้งการเกิด lipid peroxide

2.การชลอความชราภาพของผิว เป็นที่ทราบกันว่า free radical มีผลต่อความชราภาพของผิว เพราะจะทำให้มีการทำลายเซลล์และทำให้เซลล์ตาย การออกกำลังกายที่มากเกินไปและความเครียดทำให้มี free radical เกิดขึ้นในขณะที่ปริมาณออกซิเจนเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ free radical ยังเกิดจากเอ็นไซม์ต่าง ๆ ได้เช่น superoxide dimutase และ catalase วิตามินอีช่วยชลอความชราภาพของผิว จากการทดลองพบว่า วิตามินอี ในปริมาณ 5% เมื่อทาบนผิวจะช่วยลดปริมาณเอ็นไซม์ ornitine dicarboxylase บนผิว ซึ่งจะเพิ่มมากขึ้น เมื่อผิวโดนแสง UV ได้ถึง 91% วิตามินอีช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นของผิวโดยมีผลต่อ elastic fiber ในผิวชั้น dermis และ connective tissue collagen เนื่องจากวิตามินอี ไม่สามารถซึมซับไปได้ถึง subepidermis tissue ดังนั้นการใช้วิตามินอี จะได้ผลดีถ้ามีการรับประทานร่วมด้วย

3.การป้องกันแสงอุลตร้าไวโอเลต แสงแดดเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้ผิวแก่ก่อนวัย มีการทดลองในผิวสัตว์ทดลองพบว่าแสง UV-B (ความยาวคลื่น 220-320 นาโนเมตร) เป็นตัวทำให้เกิด free radical ในผิวหนังสัตว์ทดลอง แต่ถ้ามีการทาวิตามินอีอะซีเตต ในผิวของหนูไม่มีขน ก่อนจะฉายแสงอุลตร้าไวโอเลตในช่วง UV-B